Przy wyborze tarasu najwięcej uwagi poświęcamy zwykle deskom: ich kolorowi, szerokości i sposobowi mocowania. Tymczasem o wygodzie i trwałości tarasu w dużej mierze decyduje to, czego później nie widać — podkonstrukcja. Musi przenosić obciążenia, znosić wilgoć i zmiany temperatury oraz zachować sztywność podczas chodzenia.
Błędy w ruszcie często dają o sobie znać stopniowo. Najpierw pojawia się lekkie uginanie, potem skrzypienie, a z czasem trwałe odkształcenia. Naprawa po ułożeniu desek może oznaczać rozebranie tarasu, dlatego oba elementy warto zaplanować razem.
Drewniana podkonstrukcja na zewnątrz
Drewno jest łatwe w obróbce i powszechnie stosowane pod deskami drewnianymi oraz kompozytowymi. Chłonie jednak wilgoć i oddaje ją do otoczenia. Znaczenie mają więc gatunek, klasa wytrzymałości, zabezpieczenie i sposób podparcia legarów.
Świerk
Świerk jest popularnym wyborem, zwłaszcza po impregnacji ciśnieniowej. Ze względu na niewielką naturalną trwałość wymaga odpowiedniego zabezpieczenia i dobrych warunków wysychania. Nie powinien leżeć bezpośrednio na podłożu. Stały kontakt z wilgotnym betonem znacznie skraca jego trwałość.
Sosna
Impregnowana sosna dobrze sprawdza się w wielu przydomowych tarasach, jeśli jej klasa i sposób zabezpieczenia odpowiadają zastosowaniu. Tak jak świerk potrzebuje oddzielenia od gruntu lub płyty, odprowadzenia wody i dostępu powietrza.
Modrzew europejski
Modrzew europejski łączy dobrą wytrzymałość z naturalną odpornością na warunki atmosferyczne. Nadal jednak zmienia wymiary pod wpływem wilgoci. Trzeba oddzielić go od mokrego betonu i umożliwić mu wysychanie.
Modrzew syberyjski
Ceniony jest za gęstość i zawartość żywicy. Również tutaj potrzebne są właściwe przekroje, odpowiednie mocowania i prawidłowy rozstaw podpór. Naturalna trwałość drewna nie usuwa skutków błędów konstrukcyjnych.
Daglezja
Daglezję wykorzystuje się w konstrukcjach zewnętrznych ze względu na połączenie wytrzymałości, stabilności i trwałości. Przy właściwej klasie drewna i dobrym projekcie może służyć jako ruszt także pod deski z innego materiału.
Drewno modyfikowane termicznie
Sosna i jesion po obróbce termicznej chłoną mniej wilgoci i są zwykle stabilniejsze wymiarowo. Stosuje się je również pod pasującymi deskami tarasowymi. Obróbka cieplna zmienia jednak właściwości mechaniczne, dlatego na ruszt należy wybierać wyłącznie produkty dopuszczone do takiej funkcji i odpowiednio dobrać ich przekroje.
Drewno egzotyczne
Gęste gatunki egzotyczne stosuje się tam, gdzie liczą się trwałość i wytrzymałość. Wiele z nich dobrze opiera się korozji biologicznej, ale są ciężkie i wymagające w obróbce. Trzeba starannie zaplanować nawiercanie, połączenia i rozstaw podpór. Nawet trwałe drewno nie naprawi słabego połączenia ani braku odpływu wody.
Łączenie różnych gatunków
Poszczególne gatunki inaczej reagują na zmiany wilgotności. Dobór zgodnych ze sobą legarów i desek ogranicza naprężenia w mocowaniach. Ten sam gatunek może ułatwić zadanie, ale najważniejsze jest uwzględnienie właściwości obu materiałów.
Przekroje legarów, rozstaw i sztywność
Spotyka się między innymi przekroje 45 × 70 mm, 45 × 90 mm i 60 × 80 mm. To przykłady, a nie zamienne rozwiązania dla każdego tarasu. Wymagany przekrój zależy od odległości między podporami, klasy drewna i przewidywanych obciążeń.
Pod deskami drewnianymi często stosuje się rozstaw osiowy legarów około 300–400 mm. Należy go potwierdzić w instrukcji producenta desek i projekcie konstrukcji. Rozstaw legarów to co innego niż odległość między podporami pod jednym legarem.
Jeśli ruszt nadmiernie się ugina, większa liczba wkrętów w deskach nie rozwiąże przyczyny.
Podkonstrukcja aluminiowa
Ruszt aluminiowy jest osobnym systemem z własnymi łącznikami i zasadami montażu. Aluminium nie chłonie wilgoci i nie gnije, dlatego bywa dobrym rozwiązaniem na dachach, nad pomieszczeniami i w miejscach szczególnie narażonych na zawilgocenie.
Trzeba natomiast uwzględnić rozszerzalność cieplną. Profile wydłużają się i kurczą, a układ konstrukcji musi zapewniać ruch przewidziany przez producenta. Dylatacje planuje się już na etapie projektu.
Hałas i drgania
Aluminium dobrze przewodzi drgania. Profil oparty bezpośrednio na twardym podłożu może przenosić odgłosy kroków. Odpowiednie taśmy, podkładki gumowe i elementy oddzielające ograniczają taki kontakt.
Dokładne podparcie
Nierówno podparty profil może przenieść nierówność na gotową nawierzchnię. Regulowane wsporniki i przeznaczone do tego podkładki ułatwiają ustawienie wysokości. Nośność zależy jednak od konkretnego profilu i rozstawu podpór — niski profil nie oznacza możliwości zastosowania dużej rozpiętości.
Mocowanie desek do aluminium
Na ruszcie aluminiowym układa się zarówno kompozyt, jak i drewno z ukrytymi mocowaniami. Możliwy jest też montaż bezpośredni właściwymi wkrętami. Mocowania muszą pasować do profilu i deski oraz uwzględniać różnice w ich pracy.
Aluminium warto wybierać tam, gdzie jego odporność na wilgoć rozwiązuje konkretny problem. Nadal wymaga dokładnego montażu i zgodnych ze sobą elementów systemu.
Zasady ważne przy każdym ruszcie tarasowym
Stabilne podłoże
Podłoże musi przenosić obciążenia bez osiadania. Płyta betonowa powinna być wytrzymała, odpowiednio dojrzała i mieć zapewnione odwodnienie. Miękka lub niestabilna podstawa może powodować przemieszczanie podpór i naprężenia w ruszcie.
Wentylacja
Woda dostanie się pod taras. Konstrukcja musi umożliwiać jej odpływ i wysychanie. Przy słabym przepływie powietrza drewno pozostaje mokre dłużej. Szczególnej uwagi wymagają niskie tarasy, pod którymi jest mało miejsca.
Rozstaw dopasowany do desek
Zależy on od materiału, grubości desek i obciążenia. Zbyt duże odstępy powodują uginanie nawierzchni i przeciążają mocowania. Gęstszy ruszt może poprawić sztywność, ale powinien wynikać z projektu.
Miejsce na pracę materiału
Nie należy wciskać rusztu między ściany, obrzeża i słupy. Drewno i aluminium potrzebują luzu, choć z różnych powodów. Odpowiednie szczeliny ograniczają naprężenia, odkształcenia i pękanie.
Oddzielenie od podłoża
Podkładki lub wsporniki oddzielają ruszt od wilgotnej, twardej powierzchni. Mogą również chronić podłoże i tłumić drgania. Muszą odpowiadać obciążeniom, a na dachu także być zgodne z zastosowaną hydroizolacją.
Droga odpływu wody
Legary i podpory nie mogą tworzyć zapór ani miejsc, w których stoi woda. Na płytach betonowych i dachach spadki oraz odpływy są częścią całego rozwiązania odwodnienia.
Dokładne ustawienie
Przed ułożeniem desek trzeba sprawdzić płaszczyznę rusztu. Błędy poniżej będą widoczne na nawierzchni. Regulowane podpory pomagają, ale nie zastępują stabilnego podłoża i starannego wytyczenia.
Odpowiednie mocowania
Wkręty, klipsy i łączniki muszą pasować do materiału rusztu i warunków zewnętrznych. Niewłaściwe mogą korodować, luzować się lub rozszczepiać drewno. Dobiera się je razem z konstrukcją.
Ruszt jest częścią całego tarasu
Właściwe przekroje, podpory, podkładki gumowe, dylatacje i wentylacja uzupełniają się wzajemnie. Żaden z tych elementów nie zastąpi pozostałych.
Najczęstsze pytania
Jaki ruszt wybrać do przydomowego tarasu?
Dobrze zaprojektowany ruszt drewniany sprawdza się w wielu realizacjach. Ważniejsze od samej nazwy gatunku są trwałość lub impregnacja, wentylacja i prawidłowe rozpiętości.
Czy można łączyć różne gatunki drewna?
Tak, jeśli uwzględni się różnice w ich pracy i trwałości. Należy przestrzegać zaleceń dostawców desek oraz mocowań.
Dlaczego legary nie powinny leżeć na betonie?
Bezpośredni kontakt zatrzymuje wilgoć pod drewnem. Oddzielenie ułatwia wysychanie i ogranicza odgłosy kontaktu z podłożem.
Kiedy rozważyć aluminium?
Przede wszystkim na dachach i tam, gdzie ważna jest odporność na wilgoć. Trzeba przy tym zaplanować dylatacje termiczne oraz tłumienie drgań.
Szczeliny przy ścianach i warunki wysychania opisujemy w poradniku o dylatacjach i wentylacji tarasu.
